Blog

Op deze pagina zal ik met enige regelmaat wat schrijven. Dit kan gaan over
beeldende kunst, levenskunst of wat mij verder bezighoudt.

3 juni 2021 Heidense vrouw

binding met de natuur,
binding met de voorouders
sterk besef van eenheid met medemens en natuur
en… daarnaar leven

Zie daar de aspecten waarmee je een heidens mens kunt duiden.
In het woord heiden zit ook ‘heide’. Oorspronkelijk ging het om de mensen die in de natuur leefden. Dat is nu vaak niet meer het geval. Veel mensen zijn naar de grote steden  getrokken, op zoek naar werk en inkomen, niet beseffende dat ze daarmee vaak ook de binding met de natuur zijn kwijtgeraakt. De nu christelijke feestdagen zijn overgenomen uit de heidense vieringen van de natuur, zoals kerstmis (terugkeer van het licht) en pasen (vruchtbaarheid, nieuw leven). Er is nu een teruggaande beweging, vanuit de stad naar het ‘platte land’. Niet alleen in Nederland, ook hier in Frankrijk. Wij deden dat al bijna 20 jaar geleden. Vonden een plek met een flink stuk grond, waar we de natuur haar gang hebben laten gaan.

binding met de natuur
Die ervaar ik dagelijks. Vaak sta ik ’s morgens vroeg al naar de opgaande zon te kijken, overdag ga ik in deze tijd op zoek naar nieuwe orchideeën. Bij regen tel ik de druppels op de nieuwe blaadjes; ’s nachts zie ik de sterrenpracht in het Melkwegstelsel. En ik realiseer me, dat hier sprake is van een ongelooflijke intelligentie – let wel, niet de menselijke intelligentie. Dit begrip moet hier anders geduid worden. Er is sprake van constante evolutie door ogenschijnlijk toevallige omstandigheden.

binding met de voorouders
Door mijn kennis van systemisch werk met behulp van familieopstellingen ben ik mij hier sterk van bewust. Niet alleen heb ik geleerd, dat we van ouders en voorouders tot in meerdere generaties lasten over kunnen nemen. En zo lang we ons dat niet bewust zijn, lijden we daaronder en kunnen we die last ook weer doorgeven. Mijn broers en zussen hebben het vaak over de familie tot in eerdere generaties van vaders kant. Mijn indruk is, dat ik als enige een sterke binding voel met die van moeders kant. Ik heb daar ook lange tijd een last van gedragen, maar ik voel vooral een positieve binding met mijn voorouders.

sterk besef van eenheid
Alles hangt met alles samen; eigenlijk zijn wij mensen één grote ‘familie’. Maar als we ons binnen de familie vaak al tegen elkaar afzetten – meestal gevoed door jaloezie -, hoe is het dan op grotere schaal, tot op mondiaal niveau? Keer op keer betrap ik mij erop, dat ik andere mensen bekritiseer. Wat gebeurt er dan? Mijn ego speelt op of basale angsten nemen het van mij over; maar als ik me dan realiseer, dat ik bepaald gedràg afwijs, maar niet de mens in de kern, herleeft dat besef van eenheid. Ik denk, dat angst hier vaak een prominente rol speelt. We zijn bang door mensen met wie we het niet eens zijn gemanipuleerd of overheerst te worden en dat we onze vrijheid dan hebben in te leveren.

leven vanuit de eenheid met de natuur
Klinkt prachtig; maar is in deze tijd, waarin ons zo veel kunstmatige behoeften worden aangepraat niet gemakkelijk. Veel natuur wordt vernietigd, dat doet pijn als er dat eenheidsbesef is. De natuur zelf trekt zich hier ‘natuur’lijk niets van aan; die evolueert weer! Maar zolang de mens geneigd is zich te verheffen boven de natuur, terwijl we er deel van uit maken – ook wij zijn zoogdieren – voelt dat als bedreigend voor ons. We hebben als gevolg van de evolutie een enorm brein ontwikkeld. Je kan het zien als voordeel, maar tegelijkertijd wordt het mogelijk ook onze ondergang.

Zo lang dat nog niet het geval is, geniet ik ook dit voorjaar weer van de aanlokkelijke zang van de nachtegaal en al het andere moois, dat de natuur ons biedt! En voel mij een hedendaagse heidense vrouw.

Crescendo

weer zingt ‘s nachts de nachtegaal
wel tot in het vroege uur
brengt het universeel verhaal
van het ontwaken der natuur

haar vacht is teer en zacht
verlokkend zanggeluid
klinkt na in al haar pracht
van zefier is zij de bruid

een nieuwe dag breekt aan
en van uur tot uur
weet ik, in dit bestaan:
al wat is, is de natuur



14 april 2021 Mijn compositieleer

Aan de hand van het boekje Zo doe je dat van J.J. Beljon (subtitel: Grondbeginselen van vormgeving) probeer ik te achterhalen hoe mijn persoonlijke compositieleer eruit ziet. De basisprincipes zijn: vorm, kleur, vlakte/diepte, betekenis.
Vragen komen op; keuzes worden gemaakt, waarbij het steeds gaat om voorkeuren bij het ontwerpen, zoals:
* welke vorm(-en)
* welke kleur(-en) en bij het inkten: opaak of meer transparant
* minimalistisch en/of half- of heel bladvullend
* vrij liggende en/of elkaar overlappende vormen
* in balans of bewust verstorend
* vragen oproepend of heldere betekenis
Dit is gerelateerd aan mijn ‘missie’: uitdrukking geven aan wat mij in het creatieve proces ‘aanstuurt’ , te weten de essentie van zijn: schoonheid, natuur, het al, eenheid .

Samen met een vriendin kijk ik in 2020  naar een nieuw werkje, Eucalyptusblaadjes, monotype 15/21 cm, afbeelding hierboven.
Zij: hij is af, niets meer aan doen. Ik weet het niet. Ik kijk naar de basisprincipes:

Vorm: naturalistisch (het zijn zelfs afdrukken van echte blaadjes)
Kleur: min of meer realistisch in groen/bruin tinten
Vlakte/diepte: tamelijk vlak
Betekenis: voor mij vooralsnog een vraagteken

Voor wat betreft de vragen/keuzes constateer ik: tamelijk minimalistisch, vormen overlappen elkaar, er is balans. Maar voor wat betreft betekenis, daarbij stel ik vooralsnog een vraagteken. Vragen mogen er zijn. Die of een werk af is, is wel een lastige. Het risico bestaat om te lang door te gaan, waardoor de spanning eruit gaat.  Een werk is pas af als ik volmondig ja! kan zeggen. Het werk van de foto bovenaan (juli 2020) bestaat niet mee, te lang in doorgewerkt.

Hieronder een recente monotype, de inkt is nog een beetje nat. De blaadjes zijn terug! Nu bladvullend, overlappend waardoor diepte wordt gecreëerd, in balans en voor mij heeft dit werkje betekenis.

Saint-Ambroix, 14 april 2021        

Nature’s Softness, monotype 21/29 cm, 2021

8 maart 2021 – Internationale Vrouwendag

Perseverance, mixed media 2019

Onderstaande tekst sprak ik uit bij de opening van de expositie VROUW IN BEELD
op 8 maart 2020 in Maarssen. Nog altijd actueel!

Openingswoord bij de expositie VROUW IN BEELD
Bij Kunst met een Koekje, Maarssen
8 maart 2020
De serie Mirrors of the soul zou als subtitel kunnen hebben:
Naar een matristische samenleving!
In een column in het literaire tijdschrift Extaze schrijft Christian Oerlemans “het wordt tijd
dat vrouwen opstaan’ , ik citeer:
Omdat voor volledige gelijkheid en evenwichtigheid, voor het redden van onze
wereld zowel het vrouwelijke als het mannelijke nodig is, roep ik de vrouw op
om op te staan. Niet zoals Margareth Thatcher die oorlog maakte en bereid was
haar eigen zoon te offeren, ook niet als Hillary of Theresa of Marine, maar als
Tara, zij die in alle culturen de vrouwen die als minderwaardig worden
beschouwd wil helpen om mannen te tonen dat vrouwelijkheid niet
minderwaardig is, maar dat integendeel vrouwelijke energie tot Verlichting
leidt.”
Kijken we om ons heen, in de eerste plaats wat verder weg dan Nederland,
dan is de positie van de vrouw in het algemeen niet erg rooskleurig. Vrouwen
worden aangerand, verkracht, genitaal mishandeld, tot slavin gemaakt, onderbetaald.
Hoe komt dat toch? Dat met name mannen vrouwen eronder willen houden? Je ziet het
op alle fronten, zo ook in de monotheïstische religies. God wordt afgebeeld als man, de
brenger van verlossing op aarde eveneens. Steeds meer van de huidige regeringsleiders
ageren en reageren vanuit hun instinct, kijk naar Trump, het alfamannetje. En miljoenen
mensen pikken het, lopen er achteraan.
Er zijn interesssante boeken en theorieën over verschenen. Bv. het boek ‘De helende
samenleving’ van Claudio Naranjo. Psychotherapeut, die zich intensief verdiept heeft in de
psychologie van de mens en het enneagram (het model van 9 persoonlijkheidstypes van
de mens) naar de VS en vervolgens Europa gebracht heeft. Hij onderscheidt in ieder
mens, man of vrouw, de zogeheten mannelijke en vrouwelijke waarden (animus en
anima) (naast die van het kind: genieten en vrijheid). De mannelijke: kracht, jacht,
verovering; de vrouwelijke: gemeenschapszin, samenwerking, koestering, tederheid.
Te veel aan mannelijke waarden leidt tot denken in tegenstellingen: als je niet vóór me
bent, ben je tegen me; conflicten, oorlog. Want samenwerking wordt concurrentie;
tederheid wordt weggedrukt door agressie; in plaats van mededogen ontstaat geweld.
Willen we meer harmonie in de wereld, dan zullen de vrouwelijke waarden
meer ontwikkeld moeten worden, vooral ook bij mannen.
Terug bij Christian Oerlemans, die in Extaze een column schreef over het boek Freedom
van Jeremy Griffith (https://www.extaze.nl/?p=8751) zegt, dat Griffith de ‘menselijke
conditie’ met name bestudeerd heeft vanuit de biologie. En daarmee kom ik weer terug op
het instinct. Hij pleit ervoor om onszelf los te maken van deze menselijke conditie (nl. de
overtuiging dat we slecht zijn, terwijl we ons alleen maar slecht gedragen) om langs die
weg tot een vreedzame, harmonieuze samenleving te komen.
Naranjo bepleit heel nadrukkelijk een transformatie– let op: niet naar een matriarchale,
waarin de vrouwen het voor het zeggen hebben – maar naar een matristische
samenleving, waar meer aandacht en waardering is voor de zogeheten vrouwelijke
waarden als koestering, harmonie, samenwerking.
Mijn serie Mirrors of the soul is begonnen met een bewerking van Tendresse
maternelle, een schilderij van de franse kunstenares Vigee-le-Brun. Intuïtief begon ik
moeder en kind subtiel te verhullen. Daarna volgden anderen en steeds werd de vrouw of
het jonge meisje lichtjes verhuld.
Waarom? De interpretatie laat ik graag aan de kijkers over.
Wat ik wel wil zeggen is, dat de titels, die ik aan de werken heb gegeven, verwijzen naar
de staat van de vrouw/het meisje, die zij bij mij oproept. Een aantal daarvan zou je als
vrouwelijk kunnen bestempelen. En ik denk, dat ze meer bij vrouwen voorkomen dan bij
mannen. Wat trouwens opvalt, van de 10 oorspronkelijke kunstwerken is er slechts één
van de hand van een vrouw!
Met deze serie breng ik hulde aan de vrouw, en vooral aan de vrouwelijke waarden, die
gelukkig ook bij mannen zijn aan te treffen. Maar, onvoldoende om tot een betere,
harmonieuze, liefdevolle samenleving te komen. Graag draag ik deze serie op aan alle
vrouwen, moeders, dochters, grootmoeders, die de vrouwelijke waarden in meisjes èn
jongens naar boven weten te halen!

Oudere blogs: (klik op de titel voor het hele artikel).

1 maart 2021Enneagram type-interview: een gesprek om tot zelfinzicht te komen

1 februari 2021 Ruisdael in de Gard

1 januari 2021 Schokeffect